قوز قرنیه چیست؟
قوز قرنیه بیماری است که در آن قرنیه نازک شده و از حالت کروی به شکل مخروطی تغییر می کند و باعث کاهش دید، نزدیک بینی و آستیگماتیسم میشود.
این بیماری معمولا در دوران بلوغ آغاز شده و تا دهه سوم و چهارم زندگی ادامه مییابد.
قوز قرنیه بیماری نسبتا شایعی است که معمولا هر دو چشم را گرفتار میکند.
بیماری قوز قرنیه یا کراتوکونوس (قوز قرنیه به انگلیسی Keratoconus) با نازکشدن قرنیه و ایجاد بینظمی در سطح قرنیه مشخص میشود.
قرنیه لایه رنگی و بیرونی چشم شماست.
لایه میانی، ضخیمترین قسمت قرنیه است که بیشتر از آب و پروتئینی به نام کلاژن تشکیل شده است.
کلاژن قرنیه را قوی و انعطافپذیر میکند و به حفظ شکل منظم و گرد آن کمک میکند.
در واقع وظیفه قرنیه این است که نور را متمرکز کند تا شما بتوانید با وضوح کامل ببینید.
بیماری کراتوکونوس باعث میشود که قرنیه فرد نازک شود و به شکل مخروطی نامنظم و برآمده در بیاید، در نتیجه نور بهخوبی روی شبکیه متمرکز نمیشود و ممکن است شما تصاویر اطراف را بهخوبی نبینید.
علل قوز قرنیه
با وجود سالها تحقیق، علت دقیق بروز بیماری قوز قرنیه هنوز ناشناخته است.
تصور میشود که علت اصلی این بیماری وراثت است.
یعنی اینکه برخی افراد با استعداد ابتلا به این بیماری زاده میشوند.
از آنجایی که قوز قرنیه بهدلیل ازبین رفتن کلاژن قرنیه به وجود میآید، ممکن است عدم تعادل بین تولید و تخریب بافت قرنیه یکی دیگر از علل بروز این بیماری باشد.
بهطور کلی عوامل زیر میتوانند باعث بروز کراتوکونوس شوند.
ژنتیک
بیمارانی که سابقه خانوادگی قوز قرنیه دارند یا دارای برخی اختلالات سیستمیک و ناهنجاریهای کروموزومی همچون سندروم داون هستند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
التهاب مزمن چشم
التهاب مداوم ناشی از قرارگیری در معرض محرکها و انواع آلرژی به تخریب بافت قرنیه کمک میکنند.
در نتیجه ممکن است این مشکلات موجب بروز قوز قرنیه شوند.
مالش چشم
مالش مکرر چشم در مرور زمان باعث تخریب قرنیه می شود و ممکن است شما را به کراتوکونوس مبتلا کند.
همچنین اگر از قبل به این بیماری مبتلا باشید، مالش چشم سرعت پیشرفت قوز قرنیه را افزایش میدهد.
سن
بیماری قوز قرنیه معمولا در سنین نوجوانی به وجود میآید، اما ممکن است زودتر در دوران کودکی ظاهر شود.
البته ناگفته نماند افراد بالای چهل سال هم میتوانند به این بیماری دچار شوند، اما احتمال آن بسیار کم است.
نژاد
مطالعه روی بیش از ۱۶۰۰۰ بیمار مبتلا به قوز قرنیه نشان میدهد که افراد با نژاد سیاه پوست یا لاتین تبار تقریبا ۵۰ درصد بیشتر از دیگر نژادها مستعد ابتلا به این بیماری هستند.
دیگر بیماریهای چشمی
آتوپیک چشم بیماری است که منجر میشود بافت قرنیه چشم تجزیه شود و ممکن است شما را به بیماری کراتوکونوس مبتلا کند.
رتینیت پیگمانتوزا هم بیماری دیگری است که روی قرنیه تأثیر میگذارد. ب
هطورکلی بیماری های چشم متعددی میتوانند موجب بروز قوز قرنیه شوند.
پس اگر به یکی از بیماریهای چشم مبتلا هستید، بهتر است در مورد شانس ابتلا به قوز قرنیه هم با پزشکتان مشورت کنید.
قوز قرنیه چه علائمی دارد؟
مشکلی که در بیماری قوز قرنیه وجود دارد این است که در مراحل ابتدایی نهفته بوده و علائمی ندارد، با پیشرفت بیماری علائم آن آشکار می گردد.
- تغییر ناگهانی بینایی در چشم
- دوبینی
- عدم توانایی رانندگی در شب
- تاری دید چشم و انحراف دید
- حساسیت به نور و دیدن هاله در اطراف آن
- تغییر مداوم شماره عینک
عوارض قوز قرنیه
در برخی شرایط، قوز قرنیه ممکن است به سرعت متورم شود و باعث کاهش ناگهانی دید و زخمشدن قرنیه شود.
این اتفاق به این دلیل است که پوشش داخلی قرنیه شکسته میشود و مایع اطراف وارد آن میشود.
معمولا این تورم به خودی خود فروکش میکند اما ممکن است باعث شود زخمی در چشم شما ایجاد شود که بینایی شما را تحت تأثیر قرار دهد.
کراتوکونوس در شرایط پیشرفته ممکن است در قسمت مخروطی قرنیه باعث زخم شود که میتواند باعث نابینایی فرد شود.
قوز قرنیه چگونه تشخیص داده می شود؟
برای تشخیص کراتوکونوس، چشم پزشک (چشم پزشک یا اپتومتریست) سابقه پزشکی و خانوادگی شما را بررسی میکند و یک معاینه چشم انجام میدهد.
برای تشخیص دقیق این بیماری نیاز هست که آزمایشات دقیقتری روی چشم شما صورت گیرد.
آزمایشات زیر نمونهای از این آزمایشات هستند.
توپوگرافی قرنیه
این آزمایش دقیق ترین راه برای تشخیص سریع قوز قرنیه و پیشگیری از آن به حساب میآید.
در این آزمایش یک تصویر کامپیوتری از چشم شما تهیه میشود که در آن منحنی قرنیه شما به خوبی مشخص می شود.
دستگاه اسلیت لامپ
در این آزمایش پزشک یک پرتو عمودی نور را روی سطح چشم شما هدایت می کند و از یک میکروسکوپ کم مصرف برای مشاهده چشم شما استفاده می کند.
با دستگاه اسلیت لامپ شکل قرنیه شما بررسی می شود، همچنین احتمال ابتلا به دیگر بیماریهای چشمی هم مورد بررسی قرار می گیرد.
پاکیمتری
در این آزمایش چشم پزشک یک دایره نور را روی قرنیه شما متمرکز میکند و انعکاس آن را اندازه میگیرد تا شکل اصلی قرنیه شما را تعیین کند.
درمان قوز قرنیه
درمان قوز قرنیه روش های مختلفی دارد که عبارتند از:
استفاده از عینک
اگر بیماری در مراحل اولیه باشد، تجویز عینک می تواند به بهبودی چشم کمک کند.
اما باید به این نکته هم توجه داشت که با تغییر بینایی نمره عینک هم تغییر خواهد کرد.
استفاده از لنز تماسی
اگر بیماری پیشرفت کند و با تجویز عینک بینایی اصلاح نشود، پزشک لنزهای تماسی سخت تجویز خواهد کرد.
استفاده از اشعه ماوراء بنفش یا کراس لینکینگ
در این روش رشتههای کلاژن قرنیه به وسیله اشعه ماورابنفش و با کمک ریبوفلاوین به هم متصل شده و باعث استحکام قرنیه میشوند.
استفاده از رینگهای داخل قرنیهای
یکی از روشهای درمانی که برای قوز قرنیه وجود دارد، استفاده از حلقههای داخل قرنیه است که در بعضی از قوزهای خفیف تا متوسط که کنتاکت لنز را نمیتوانند تحمل کنند، کاربرد دارد.
این حلقهها باعث کاهش آستیگماتیسم نامنظم چشمها شده و بینایی را اصلاح میکند.
پیوند قرنیه
اگر کراتوکونوس شما در مرحله پیشرفته باشد، به طوری که رفتهرفته بینایی خود را از دست میدهید، باید از انواع عمل چشم برای درمان قوز قرنیه کمک گرفته شود.
پیوند قرنیه رایجترین شیوهای است که برای درمان این بیماری مورد استفاده قرار میگیرد.
آیا افراد مبتلا به قوز قرنیه میتوانند عملهای لازک، لیزیک و prk را انجام دهند؟
افراد مبتلا به قوز قرنیه ممکن است مشکلات دیگری مانند دوربینی، نزدیکبینی، آستیگماتیسم و غیره هم داشته باشند.
همانطور که میدانید عملهای مختلفی برای درمان مشکلات انکساری چشم وجود دارد، مثل لیزیک، لازک و غیره.
این عملها ممکن است با کراتوکونوس تداخل داشته باشند.
چه زمانی برای کراتوکونوس باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر در بینایی خود، به طور ناگهانی دچار مشکل شدهاید، باید در سریعترین زمان به یک اپتومتریست یا چشم پزشک مراجعه کنید.
قبل از قرار ملاقات باید لیستی از موارد زیر را تهیه کنید:
- چه علائمی داشتهاید و این علائم چند وقت است که ایجاد شدهاند.
- استرسهای عمده اخیر یا تغییرات زندگی
- تمام داروها، قطرههای چشمی، ویتامینها و مکملهایی که مصرف میکنید و دوز آنها.
