بیماری روده

بیماری روده به دسته ای از مشکلات مربوط به دستگاه گوارش به ویژه روده کوچک و بزرگ اطلاق می شود.

بیماری روده می تواند علل، علائم و درمان های مختلفی داشته باشد.

رایج ترین بیماری های روده شامل موارد زیر است:

• انسداد روده
• سرطان روده بزرگ
• عفونت‌های روده‌ای
• بیماری سلیاک
• دیورتیکولیت
• سندرم روده تحریک‌پذیر
• بیماری التهابی روده

بیماری التهابی روده

بیماری التهاب روده به دو دسته کولیت اولسراتیو و کرون تقسیم شده است.

بیماری کرون

بیماری کرون موجب التهاب در بافت های لوله گوارش می شود.

التهاب ایجاد شده به واسطه بیماری کرون در عمق بافت ها فرو می رود و می تواند بسیار دردناک و گاهی ناتوانی را برای فرد به وجود آورد و زندگی او را تهدید کند.

بیماری کرون می‌تواند در هر جای از لوله گوارش به وجود بیاید، در برخی بیماران قسمت انتهایی روده کوچک را درگیر می کند.

مناطق شایع که برای کرون وجود دارد:

• روده کوچک
• انتهای روده بزرگ

دلایل بیماری کرون

علت اصلی کرون هنوز کاملا مشخص نیست و رژیم غذایی و استرس از دلایل آن است و یکی دیگر از دلایلی که به آن نسبت می دهند نقص ایمنی است.

کرون در هر سنی می تواند به وجود بیاید اما در جوانی و تا قبل از ۳۰ سالگی خود را به صورت کامل نشان می دهد.

عوامل خطر و تشدید بیماری

عومل زیر خطر ابتلا به این بیماری را تشدید می کنند.

• سابقه خانوادگی
• مصرف سیگار
•  مصرف دارو های ضد التهابی مثل ناپروکسن پروفن دیکلوفناک سدیم که منجر به التهاب روده و تشدید این بیماری می ‌شود.
•  زندگی در شهر های صنعتی
• رژیم های غذایی

علائم کرون

علائم بیماری کرون بسته به شدت و محل التهاب در دستگاه گوارش متفاوت است.

اما معمولاً شامل درد شکمی (به ویژه در قسمت پایین سمت راست شکم)، اسهال مزمن (گاهی با خون یا مخاط)، کاهش وزن غیرمعمول و مداوم است.

خستگی افراد مبتلا به بیماری کرون ممکن است تب و تعریق شبانه را نیز تجربه کنند.

علائم دیگر عبارتند از:

• نفخ
• حالت تهوع و گاهی استفراغ

علاوه بر علائم گوارشی، مشکلات خارج از روده نیز ممکن است رخ دهد، مانند زخم های دهان، درد مفاصل، التهاب چشم و مشکلات پوستی.

شدت علائم اغلب در نوسان است، به طوری که بیماران گاهی دوره های بهبودی و گاهی اوقات دوره های تشدید دارند.

عوارض بیماری

بیماری کرون می تواند عوارض متعددی ایجاد کند که به دلیل التهاب مزمن در دستگاه گوارش و سایر سیستم های بدن رخ می دهد.

 انسداد روده

التهاب و تشکیل بافت اسکار می تواند باعث باریک شدن یا انسداد روده شود که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

فیستول

ارتباط غیر طبیعی بین روده و سایر اندام ها (مانند مثانه، واژن یا پوست) که می تواند منجر به عفونت های مکرر شود

آبسه شکمی

مجموعه ای از عفونت و چرک در شکم که باعث درد شدید می شود و نیاز به تخلیه یا درمان آنتی بیوتیکی دارد.

سوء تغذیه

التهاب مزمن و کاهش جذب مواد مغذی می تواند منجر به کمبود ویتامین و مواد معدنی و کاهش وزن شدید شود.

سرطان روده بزرگ

افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ، به ویژه در بیمارانی که بیماری آنها برای مدت طولانی فعال بوده است.

عوارض پوستی

مشکلاتی مانند ندول های قرمز و دردناک یا زخم های پوستی مزمن.

مشکلات مفصلی

ابتلا به التهاب مفاصل (آرتریت) یا سایر اختلالات مفصلی.

مشکلات چشمی

التهاب ناحیه چشم (یووئیت) که می تواند باعث درد، قرمزی و تاری دید شود.

عوارض کبدی صفراوی

ابتلا بیماری های مرتبط با کبد و مجاری صفراوی مانند کلانژیت اسکلروزان اولیه.

کم خونی

مبتلا شدن به کم خونی به دلیل خونریزی مزمن و کمبود آهن یا ویتامین B12.

 عفونت

مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی می تواند فرد را مستعد ابتلا به عفونت های مختلف کند.

آزمایش و روش های تشخیص بیماری کرون

آزمایش هایی برای تشخیص این بیماری وجود دارند از جمله:

• رادیولوژی
• کولونوسکوپی
• آزمایش خون
•  سی تی اسکن
• ام آر آی
• اآندوسکوپی دابل بالون
• آندوسکوپی و عکسبرداری از روده کوچک

درمان کرون

هدف از درمان بیماری کرون کنترل التهاب، کاهش علائم، پیشگیری از عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.

درمان کرون شامل ترکیبی از تغییرات سبک زندگی، داروها و در برخی موارد جراحی است.

• درمان دارویی
• مکمل ها
• ترک سیگار
• مدیریت استرس

جراحی

برای بیمارانی که به درمان دارویی پاسخ نمی دهند یا دارای عوارض شدید (مانند انسداد روده، فیستول یا آبسه) هستند شامل:

• برداشتن قسمت آسیب دیده روده، معمولاً با حفظ تا حد امکان قسمت سالم روده.
• تخلیه آبسه یا فیستول برای کنترل عفونت.
• استومی، در موارد خاص برای انحراف مدفوع و کاهش فشار روی روده.

بیماری کولیت اولسروز

کولیت اولسروز یک بیماری التهابی مزمن روده (IBD) است که باعث التهاب و زخم در پوشش داخلی روده بزرگ (کولون) و رکتوم می شود.

این بیماری معمولاً به صورت دوره ای با مراحل تشدید (فعال) و بهبودی (بهبود نسبی) رخ می دهد و می تواند کیفیت زندگی بیمار را تحت تأثیر قرار دهد.

علائم بیماری

کولیت اولسراتیو باعث التهاب و زخم در پوشش روده بزرگ و راست روده می شود و علائم آن به شدت بیماری و میزان درگیری روده بستگی دارد.

• اسهال مزمن
• دفع مکرر و احساس نیاز فوری به دفع مدفوع
• درد و گرفتگی شکم
• خونریزی مقعد
• کاهش وزن
• داشتن خستگی شدید
• تب خفیف
• کم‌ خونی
• وجود مشکلات مفصلی
• مشکلات چشمی
• عوارض پوستی
• عوارض کبدی

علل بیماری

کولیت اولسراتیو یک بیماری خود ایمنی است که علت دقیق آن ناشناخته است، اما به نظر می رسد ترکیبی از نقص های ژنتیکی، محیطی و سیستم ایمنی در ایجاد آن نقش داشته باشد.

عوامل ایمنی

در کولیت اولسراتیو، سیستم ایمنی به اشتباه به سلول های سالم روده بزرگ حمله می کند و باعث التهاب مزمن و زخم در دیواره روده می شود.

این واکنش ممکن است در اثر پاسخ غیر طبیعی سیستم ایمنی بدن به میکروب های طبیعی یا مواد خارجی در روده ایجاد شود.

عوامل ژنتیکی

سابقه خانوادگی بیماری های التهابی روده، مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.

جهش های ژنتیکی خاصی شناسایی شده اند که ممکن است خطر را افزایش دهند.

عوامل محیطی

رژیم غذایی نامناسب و غذاهای سرشار از چربی یا مواد افزودنی ممکن است این خطر را افزایش دهند.

اگرچه ارتباط مستقیم آن ثابت نشده است.

استرس و اضطراب به طور مستقیم باعث کولیت اولسراتیو نمی شوند، اما می توانند علائم را بدتر کنند.

سیگار کشیدن ممکن است خطر را افزایش دهد یا علائم را در برخی افراد بدتر کند (برخلاف بیماری کرون).

عفونت ها

عفونت های قبلی دستگاه گوارش ممکن است سیستم ایمنی را تحریک کند.

آنتی بیوتیک ها

استفاده مکرر از آنتی بیوتیک ها ممکن است تعادل باکتری های مفید روده را بر هم بزند.

عوامل میکروبیوم روده

تغییر در ترکیب باکتری های مفید روده (میکروبیوم) می تواند به التهاب کمک کند.

کاهش تنوع باکتریایی یا رشد بیش از حد میکروب های مضر ممکن است سیستم ایمنی را تحریک کند.

داروها

مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن ممکن است خطر التهاب روده را افزایش دهد.

نقص سد روده

در کولیت اولسراتیو، سد مخاطی روده، که مسئول محافظت از دیواره روده در برابر عوامل مضر است، ممکن است ضعیف عمل کند و به مواد محرک اجازه نفوذ به بافت روده را بدهد.

عوامل خطر بیماری

برخی عوامل ممکن است خطر ابتلا به کولیت اولسراتیو را افزایش دهند یا احتمال بروز بیماری را در افراد مستعد افزایش دهند.

• داشتن سابقه عفونت‌های گوارشی قبلی
• سبک زندگی و رژیم غذایی
•  مصرف برخی داروهای خاص
• میکروبیوم روده
• عوامل محیطی
• ژنتیک